Yazılım
Yazılım yaptırmak istiyorum, nereden başlamalıyım? Önce işi yazın, sonra teklif alın: 12 adım
Yazılım yaptırmak için önce süreç ve beklenen sonuç yazılır, sonra teklif alınır. 12 adım, brief şablonu, firmaya sorulacak sorular, sözleşme ve süre.
Yayın · Güncelleme · 12 dk okuma · Güney Kanat
Yazılım yaptırmak istiyorum, nereden başlamalıyım?
Yazılımdan değil, işten başlamalısınız. “Yazılım yaptırmak istiyorum” diyen işletmelerin çoğu aklındaki programı tarif etmeye çalışır; oysa iyi bir projenin ilk adımı, yazılımın çözeceği işi bir sayfaya yazmaktır. Buna ister özel yazılım geliştirme, ister program yaptırma, ister uygulama yaptırma, isterse İngilizcedeki adıyla custom software development deyin, başlangıç noktası aynıdır: hangi süreç bugün nasıl yürüyor, nerede takılıyor ve yazılım bittiğinde neyin değişmiş olması gerekiyor?
Bu yazı, daha önce yazılım yaptırmamış bir işletme sahibinin veya yöneticinin fikirden teslime kadar izleyeceği yolu anlatıyor. Adımları sırayla veriyor, hazırlanacak kısa brief için bir şablon sunuyor, yazılım firması seçerken sorulacak soruları listeliyor ve sözleşmede nelerin yazması gerektiğini özetliyor. Rakamlar ve fiyatlar yalnızca kendi fiyat listemizden ve bağlantısını verdiğimiz kaynaklardan geliyor.
Yazılım yaptırmanın 12 adımı nelerdir?
Yazılım yaptırma süreci kabaca üç bölümden oluşur: işi tanımlamak, doğru ekibi seçmek ve projeyi yönetmek. Aşağıdaki 12 adım bu üç bölümü sırayla kapsar; yazının geri kalanı adımların her birini açar.
- Problemi yazın: Hangi iş bugün Excel, WhatsApp veya kâğıtla yürüyor ve nerede zaman ya da para kaybediliyor?
- Beklenen sonucu belirleyin: Yazılım bittiğinde ölçülebilir ne değişecek? Sipariş girişi kısalacak mı, hata azalacak mı, raporlar elle hazırlanmayacak mı?
- Kullanıcıları ve rolleri listeleyin: Sistemi kimler kullanacak, kim neyi görebilecek, kim onay verecek?
- Mevcut araçları toplayın: Kullanılan Excel dosyaları, formlar, muhasebe programı ve bağlanması gereken diğer sistemler.
- Kapsamı ikiye bölün: İlk sürümde mutlaka olması gerekenler ve sonraya bırakılabilecekler.
- Hazır program seçeneklerine bakın: İhtiyacınız sektör standardıysa önce hazır yazılım denenir.
- Kısa bir brief yazın: Yukarıdaki maddeleri bir veya iki sayfada toplayın; teklif isteyeceğiniz herkese aynı belgeyi verin.
- Firma veya geliştirici adaylarını bulun: Benzer iş yapmış, referansı görülebilen üç ila beş aday yeterlidir.
- Keşif görüşmesi yapın ve soru sorun: Adayın süreci nasıl anladığını ve nasıl çalıştığını öğrenin.
- Yazılı teklifleri aynı kapsam üzerinden karşılaştırın: Fiyat kadar neyin dahil olup olmadığına bakın.
- Sözleşme imzalayın: Kapsam, takvim, ödeme planı, kabul koşulları, kaynak kod ve hesap sahipliği yazılı olsun.
- Küçük başlayın, düzenli demo isteyin: İlk sürümü hızla kullanıma alın, geri bildirimle büyütün.
Yazılım yaptırmadan önce neler hazırlanmalı?
Yazılım yaptırmadan önce hazırlanması gereken tek belge, işi anlatan kısa bir brief'tir; teknik şartname, ekran tasarımı veya teknoloji seçimi sizden beklenmez. Brief, teklif isteyeceğiniz firmaların aynı soruya cevap vermesini sağlar. Aynı belgeyi almayan iki firmanın verdiği fiyatlar karşılaştırılamaz, çünkü her biri boşlukları kendi varsayımıyla doldurur.
Yazılım brief'i: bir veya iki sayfaya sığacak başlıklar
| Başlık | Ne yazılır | Örnek |
|---|---|---|
| Amaç | Yazılımın çözeceği tek cümlelik problem | Bayi siparişleri telefonla alınıp elle Excel'e giriliyor |
| Beklenen sonuç | Ölçülebilir hedef | Bayi siparişini kendisi girsin, stok otomatik düşsün |
| Kullanıcılar ve roller | Kimler, hangi yetkiyle | Bayi, satış temsilcisi, muhasebe, yönetici |
| Mevcut süreç | Bugün adım adım nasıl yürüyor | Telefon, not, Excel, fatura programı |
| Olmazsa olmazlar | İlk sürümde şart olan işlevler | Bayiye özel fiyat listesi, sipariş ekranı, cari bakiye |
| Sonraya kalabilecekler | İkinci sürüme bırakılabilecekler | Kampanya modülü, mobil uygulama |
| Bağlanacak sistemler | Entegrasyon gereken programlar | Muhasebe programı, e-fatura, SMS |
| Veri | Taşınacak eski veri ve kişisel veri var mı | 3 yıllık müşteri ve ürün listesi Excel'de |
| Takvim ve bütçe aralığı | Ne zaman lazım, hangi aralık düşünülüyor | Yeni sezona kadar; bütçe aralığı belirtilir |
Bütçe aralığını yazmaktan çekinmeyin. Aralığı bilen bir firma kapsamı o aralığa göre önerir; bilmeyen firma ya ihtiyacın çok üstünde bir sistem tasarlar ya da sizi kaybetmemek için kapsamı sessizce daraltır. İkisi de sonradan anlaşmazlık çıkarır.
Önce hazır program mı denenmeli, özel yazılım mı?
Önce hazır program seçeneklerine bakılmalı; özel yazılım, hazır programın işinize uymadığı anlaşıldığında doğru seçenek olur. Muhasebe, bordro, e-posta ve dosya paylaşımı gibi her işletmede aynı yürüyen işler için hazır yazılım hem daha ucuz hem daha hızlıdır. Bayiye özel fiyat kuralları, sektöre özgü onay adımları veya müşteriye açılan bir portal gibi işletmeye özgü süreçlerde ise hazır paket çoğu zaman yanında ikinci bir Excel tutulmasına yol açar.
Kararı verirken sorulacak soru şudur: Bu süreç bizim farkımız mı, yoksa her işletmenin yaptığı standart bir iş mi? Maliyet yapısı, veri sahipliği ve entegrasyon açısından iki seçeneğin ayrıntılı karşılaştırmasını hazır yazılım mı, özel yazılım mı yazısında yaptık. Brief'inizi yazdıktan sonra o karar tablosundan geçmek, teklif aşamasına gelmeden yanlış yola sapmanızı önler.
Üçüncü bir yol da vardır: hazır bir çekirdeğin üzerine işletmeye özgü parçaların eklenmesi. Standart modüller hazır gelir; bayiye özel fiyat kuralı veya sektöre özgü onay adımı gibi kısımlar sonradan yazılır. Kendi ürünümüz NullCRM bu modelle çalışır ve özelleştirme projeleri 45.000 TL'den başlar (KDV hariç). Süreciniz büyük ölçüde standart, birkaç noktada farklıysa bu yol sıfırdan yazılımdan daha hızlı ve ekonomiktir.
Yazılım firması mı, freelance geliştirici mi?
Küçük ve tek kişilik işler için freelance geliştirici, birden çok kullanıcı rolü, entegrasyon ve uzun süreli bakım gerektiren işler için yazılım firması genellikle daha uygundur. İkisi de doğru seçim olabilir; fark, işin büyüklüğünden çok projenin yıllarca yaşaması gerekip gerekmediğinde ortaya çıkar.
Freelance geliştirici ile yazılım firması karşılaştırması
| Ölçüt | Freelance geliştirici | Yazılım firması |
|---|---|---|
| Uygun iş | Tek modül, küçük otomasyon, mevcut sisteme ek | Çok rollü sistem, entegrasyon, uzun süreli ürün |
| Maliyet | Genellikle daha düşük saat ücreti | Daha yüksek; analiz, tasarım ve test ekip içinde |
| Süreklilik | Kişi müsait olmadığında proje bekler | Ekip değişse de proje devam eder |
| Tasarım ve test | Çoğunlukla tek kişinin uzmanlığıyla sınırlı | Tasarımcı, geliştirici ve test ayrı kişilerde olabilir |
| Sözleşme ve fatura | Şahıs olarak çalışıyorsa fatura ve sözleşme zayıf kalabilir | Kurumsal sözleşme, fatura, bakım anlaşması |
| Teslim sonrası | Bakım kişiye bağlı | Bakım anlaşmasıyla planlanır |
Hangi yolu seçerseniz seçin iki şart değişmez: işi yapan taraf fatura kesebilmeli ve kaynak kod ile hesaplar sözleşmeyle size geçmeli. Bu iki şartı sağlayamayan bir aday, fiyatı ne kadar cazip olursa olsun, işletmenin ana sürecini emanet edeceği taraf olmamalıdır.
Yazılım firması seçerken nelere dikkat edilmeli?
Yazılım firması seçerken fiyattan önce benzer iş deneyimine, çalışma yöntemine ve teslim sonrası desteğe bakılmalıdır. Güzel bir web sitesi veya uzun bir teknoloji listesi, projenizi zamanında ve çalışır hâlde teslim edeceğinin kanıtı değildir. Şu başlıklar daha güvenilir sinyal verir:
- Benzer proje: Sizinkine yakın büyüklükte ve türde (bayi sistemi, iş takip, panel) bir işi bitirmiş mi; canlıda görülebiliyor mu?
- Referans: Önceki müşteriyle konuşabiliyor musunuz? Referansa sorulacak en iyi soru, projenin sözleşmedeki takvim ve bütçeye ne kadar yakın bittiğidir.
- Keşif görüşmesinin kalitesi: Firma ilk görüşmede size satış yapmaya mı, yoksa sürecinizi anlamaya mı çalışıyor? İyi bir firma çok soru sorar ve bazı isteklerinize “buna gerek yok” diyebilir.
- Yazılı teklifin ayrıntısı: Ekran listesi, kullanıcı rolleri, entegrasyonlar ve takvim kalem kalem yazılmış mı?
- Çalışma yöntemi: Kodlamadan önce prototip gösteriyor mu, geliştirme sırasında düzenli demo yapıyor mu?
- Teslim sonrası: Hata düzeltme süresi, bakım anlaşması ve yeni özellik ekleme yolu baştan tanımlı mı?
- Kaynak kod ve hesaplar: Kodun, alan adının ve sunucunun size ait olacağı yazılı olarak söyleniyor mu?
- Ekip büyüklüğü ve süreklilik: Projenizde kim çalışacak, o kişi ayrılırsa ne olacak?
Kamu kurumları için hazırlanan TÜBİTAK BİLGEM uygulama yazılımı tedarik rehberi de benzer bir yaklaşımı önerir: paket mi özel mi sorusunun baştan netleştirilmesi, lisanslamanın neye göre yapıldığının sorulması, entegrasyonlar dahil anahtar teslim yapılıp yapılmayacağının değerlendirilmesi ve mümkünse yazılımın başka bir kurumda yerinde incelenmesi. Rehber kamu alımları için yazılmış olsa da sorular özel sektör için de geçerlidir.
Yazılım firmasına hangi sorular sorulmalı?
Yazılım firmasına keşif görüşmesinde sorulacak sorular, firmanın nasıl çalıştığını ve iş bittiğinde elinizde ne kalacağını açığa çıkarmalıdır. Aşağıdaki liste bu amaçla hazırlandı; cevapların nasıl olması gerektiğini de yanına yazdık.
Keşif görüşmesinde sorulacak 10 soru ve iyi cevabın ölçütü
| Soru | İyi cevap neye benzer | Dikkat |
|---|---|---|
| Bizimkine benzer hangi projeyi yaptınız? | Canlı örnek, referans kişisi, projenin kapsamı | Yalnızca logo listesi gösteriliyorsa |
| Süreci nasıl analiz edeceksiniz? | Keşif görüşmesi, mevcut dosyaların incelenmesi, yazılı kapsam | Analiz adımı atlanıp doğrudan fiyat veriliyorsa |
| Kodlamadan önce ne göreceğiz? | Tıklanabilir prototip veya ekran taslakları | İlk ekranı teslimde görecekseniz |
| Geliştirme sırasında bizden ne beklersiniz? | Haftalık demo ve geri bildirim, veri ve içerik teslimi | “Siz hiç uğraşmayın” cevabı |
| Kaynak kod kime ait olacak? | Teslimde müşteriye verilir, sözleşmede yazar | Lisans, kiralama veya belirsiz cevap |
| Alan adı ve sunucu kimin adına açılacak? | Müşterinin adına; firmaya yönetim erişimi verilir | Hesaplar firmanın adına açılıyorsa |
| Teslim sonrası hata çıkarsa ne olur? | Belirli süre ücretsiz düzeltme, sonrası bakım anlaşması | Hata düzeltmenin de ücretli olması |
| Yeni özellik eklemek istersek? | Ayrı teklif veya bakım anlaşması kapsamında | Her değişiklik için yeni proje bedeli |
| Projede kim çalışacak? | İsimle ekip, sorumlu kişi, iletişim kanalı | Belirsiz “ekibimiz” ifadesi |
| Kişisel verileri nasıl koruyacaksınız? | Rol bazlı yetki, şifreli bağlantı, yedekleme, KVKK'ya uygun saklama | Konunun hiç konuşulmaması |
Soruların hiçbiri teknik bilgi gerektirmez. Amaç, teknolojiyi sınamak değil, firmanın kendi işini nasıl yaptığını ve sorumluluğu nasıl paylaştığını anlamaktır. Cevapları yazılı teklife ve sözleşmeye taşıyabilen firma, güvenle çalışılabilecek firmadır.
Yazılım teklifi nasıl okunur, teklifler nasıl karşılaştırılır?
Yazılım teklifleri toplam fiyat üzerinden değil, kapsam kalemleri üzerinden karşılaştırılır. İki teklif arasındaki fiyat farkının nedeni çoğu zaman birinin aynı işi daha ucuza yapması değil, kapsamın farklı anlaşılmış olmasıdır. Bu yüzden her teklifte şu kalemlerin yazılı olup olmadığına bakın:
- Ekran ve modül listesi: Hangi ekranlar, hangi işlevlerle yapılacak?
- Kullanıcı rolleri: Kaç farklı yetki tipi var, her biri neyi görebiliyor?
- Entegrasyonlar: Hangi dış sistemlere bağlanılacak ve her biri ayrı kalem olarak fiyatlandı mı?
- Veri aktarımı: Eski Excel ve program verisi taşınacak mı, bu kaleme dahil mi?
- Tasarım: Hazır bileşenlerle mi, özel tasarımla mı?
- Test ve yayın: Sunucu kurulumu, yayına alma ve ekip eğitimi dahil mi?
- Takvim ve ödeme planı: Hangi teslimatta ne kadar ödenecek?
- Bakım: Teslim sonrası hata düzeltme süresi ve isteğe bağlı bakım bedeli.
- Kapsam dışı: Teklifin açıkça yapmayacağını söylediği işler.
Beklentiyi ayarlamak için kendi başlangıç fiyatlarımızı paylaşalım: Nullmedya'da özel yazılım projeleri 60.000 TL'den başlar; bu bedel süreç analizini, web tabanlı paneli, kullanıcı rollerini ve kaynak kod teslimini kapsar. Tek bir API, pazaryeri veya muhasebe entegrasyonu 20.000 TL'den, B2B bayi sistemi 90.000 TL'den başlar; isteğe bağlı yıllık bakım proje bedelinin %15–20'si kadardır. Tutarlar KDV hariçtir ve özel yazılım fiyatları sayfasında proje türüne göre listelenmiştir. İşin içinde mobil uygulama varsa mağaza üyelikleri gibi ek kalemleri mobil uygulama yaptırma fiyatları yazısında ayrıntılı anlattık.
En ucuz teklifi elemek için bir kural: Fiyat diğerlerinin yarısından azsa, kapsamın hangi kaleminin eksik olduğunu bulun. Genellikle analiz, test, veri aktarımı veya teslim sonrası destek yazılmamıştır ve bu kalemler proje sırasında ek ücret olarak geri gelir.
Yazılım sözleşmesinde neler olmalı, kaynak kod kime ait olur?
Kaynak kodun kime ait olacağını sözleşme belirler; sözleşmede yazmıyorsa sonradan anlaşmazlık çıkması olasıdır. Türkiye'de yazılımlar 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser olarak korunur ve mali hakların devri yazılı sözleşme ister. Hukuk bürolarının yayımladığı yazılım geliştirme sözleşmesi rehberleri de sözleşmede kapsam, teslim takvimi, kabul kriterleri, hata düzeltme, bakım, kaynak kodun mülkiyeti, lisans hükümleri, açık kaynak kullanımı, kişisel veri güvenliği, gizlilik ve ödeme planının yer almasını önerir.
Yazılım geliştirme sözleşmesinde bulunması beklenen maddeler
| Madde | Neyi çözer |
|---|---|
| Kapsam ve teknik tanım | Neyin yapılacağının ve yapılmayacağının tartışmasız olması |
| Teslim takvimi ve kilometre taşları | Hangi parçanın ne zaman teslim edileceği |
| Kabul kriterleri | Teslimatın tamam sayılması için hangi testlerin geçileceği |
| Ödeme planı | Ödemenin teslimatlara bağlanması |
| Kaynak kod ve fikri haklar | Kodun, tasarımın ve dokümantasyonun kime ait olacağı |
| Hesap sahipliği | Alan adı, sunucu, mağaza ve servis hesaplarının müşteri adına açılması |
| Hata düzeltme ve bakım | Teslim sonrası destek süresi ve ücreti |
| Gizlilik ve kişisel veri | İş verilerinin ve kişisel verilerin korunması, KVKK uyumu |
| Değişiklik yönetimi | Kapsam değişirse fiyat ve takvimin nasıl güncelleneceği |
| Fesih ve devir | İş yarıda kalırsa kodun ve verinin ne olacağı |
Bu bölüm genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir; sözleşmeyi imzalamadan önce kendi durumunuz için bir hukukçuya danışın. Bizim projelerimizde kaynak kod teslimde müşteriye verilir, alan adı ve sunucu hesapları müşterinin adına açılır; çalışma biçimimizi nasıl çalışıyoruz sayfasında anlattık.
Keşif görüşmesi nasıl geçer?
Keşif görüşmesi, yazılım firmasının sizin işinizi dinlediği ve neyin yazılıma dönüşmesi gerektiğini birlikte belirlediğiniz ilk toplantıdır; çoğu firmada ücretsizdir ve 30–45 dakika sürer. Bu görüşmeye brief'inizle, kullandığınız Excel dosyalarıyla ve mümkünse süreci fiilen yürüten bir çalışanınızla gidin. Patronun anlattığı süreçle sahadaki süreç çoğu zaman farklıdır; farkı en iyi, işi her gün yapan kişi anlatır.
Keşif görüşmesini İstanbul’daki işletmelerle yerinde, işletmenin kendi ofisinde yapıyoruz; Türkiye’nin diğer şehirlerindeki işletmelerle aynı görüşme online yapılır ve içeriği değişmez. Ekibimiz hakkımızda sayfasında.
İyi bir keşif görüşmesinde konuşmanın büyük kısmını siz yaparsınız. Firma mevcut akışı adım adım sorar, nerede kopukluk olduğunu, hangi bilginin kaç yerde tutulduğunu ve kimin neye onay verdiğini not alır. Görüşmenin sonunda firmadan iki şey bekleyin: sürecinizi kendi cümleleriyle özetleyen kısa bir yazı ve kapsamı kalem kalem yazan bir teklif. Özet yanlışsa teklif de yanlış olacaktır; bu yüzden özeti düzeltmeden teklifi okumayın.
Yazılım projesi nasıl yönetilir: prototip, haftalık demo ve kabul
Yazılım projesi, kapsamı küçük parçalara bölüp her parçayı görerek ilerleyerek yönetilir; aylarca bekleyip sonunda bitmiş sistemi teslim almak en riskli yoldur. Bizim uyguladığımız altı aşamalı akış, ne beklemeniz gerektiğini gösterir:
- Ücretsiz keşif: Mevcut süreç dinlenir, yazılıma dönüşecek kısım belirlenir.
- Kapsam ve yazılı teklif: Ekran listesi, kullanıcı rolleri, entegrasyonlar, takvim ve fiyat kalem kalem yazılır.
- Prototip: Kodlamaya geçmeden önce ana ekranlar tıklanabilir bir taslakta birlikte netleştirilir; bu aşamada değişiklik ucuzdur.
- Geliştirme ve haftalık demo: Her hafta çalışan sürüm gösterilir, geri bildirim hemen uygulanır.
- Veri aktarımı ve yayın: Excel'deki veriler aktarılır, sistem yayına alınır, ekip eğitilir.
- Bakım ve büyütme: Güvenlik güncellemeleri ve yedeklemeyle birlikte yeni modüller ihtiyaç oldukça eklenir.
Sizin tarafınızdaki en önemli iş, her demoya katılıp kararı o hafta vermektir. Demo sırasında görülen bir yanlış anlama o hafta düzeltilir; üç ay sonra fark edilen aynı yanlış, üstüne kurulan her şeyin yeniden yapılmasını gerektirir. Kabul için de baştan bir ölçüt belirleyin: hangi senaryolar hatasız çalıştığında teslimat tamam sayılacak? Bu senaryolar sözleşmedeki kabul kriterleridir ve teslim günü tartışmayı önler.
Yazılım yaptırmak ne kadar sürer?
Yazılım yaptırmak, kapsamına göre birkaç haftadan birkaç aya kadar sürer; süreyi belirleyen şey ekran ve rol sayısı, entegrasyonlar ve geri bildirim hızıdır. Kendi fiyat listemizdeki tipik süreler fikir verebilir: kurumsal web sitesi 1–2 hafta, özel yazılım projesi 4–6 hafta, B2B bayi sistemi 4–5 hafta. Çok modüllü sistemlerde süre uzar; bu yüzden büyük projeyi modüllere bölüp ilk modülü birkaç hafta içinde kullanıma açmak hem süreyi hem riski küçültür.
Sürenin en çok uzadığı nokta genellikle yazılım firmasının değil, müşterinin tarafındadır: içerik ve veri geç teslim edilir, demo geri bildirimleri birikir, karar vericiler toplantıya katılamaz. Projeye başlarken kendi tarafınızdan bir sorumlu belirlemek ve haftalık demolara düzenli katılmak takvimi en çok koruyan iki alışkanlıktır. Küçük bir ilk sürümle başlayıp kullanım verisine göre büyütme yaklaşımını MVP nedir yazısında anlattık; iç süreç yazılımlarında da aynı mantık işe yarar.
Teslimden sonra ne olur?
Teslimden sonra yazılım yaşamaya devam eder: hatalar düzeltilir, güvenlik güncellemeleri yapılır, yedekler kontrol edilir ve işletme değiştikçe yeni özellikler eklenir. Bu yüzden teslim projenin sonu değil, bakım döneminin başıdır. Teslim anında şunların elinizde olduğundan emin olun:
- Kaynak kodun güncel kopyası ve kısa bir kurulum dokümanı.
- Alan adı, sunucu, veritabanı ve kullanılan servislerin hesap bilgileri; hepsi işletmenin kendi e-posta adresiyle açılmış olmalı.
- Yedekleme düzeni: Yedek ne sıklıkla alınıyor, nerede duruyor, nasıl geri yükleniyor?
- Yönetici kullanıcı hesabı ve ekibin eğitimi.
- Hata bildirme kanalı ve cevap süresi.
- Kullanılan üçüncü taraf servislerin (SMS, e-posta, ödeme) sözleşme ve faturalarının işletme adına olması.
Bakım anlaşması yapıp yapmamak sizin kararınızdır; ama sunucu ve alan adı ücretlerinin kime ödendiği, güvenlik güncellemelerini kimin yaptığı baştan konuşulmalıdır. Hesapların işletme adına olması, bir gün firma değiştirmek isterseniz yazılımı yanınızda götürebilmenizi sağlar.
Yazılım yaptırırken en sık yapılan hatalar nelerdir?
Yazılım projelerinin uzamasına veya yarım kalmasına en çok şu hatalar yol açar; hepsi yukarıdaki 12 adımdan birinin atlanmasıyla ortaya çıkar. Listeyi teklif almadan önce bir kez daha okumak çoğunu önler.
- Fikirle başlayıp işi yazmamak: “Şöyle bir uygulama olsun” cümlesi teklif için yeterli değildir; süreç ve beklenen sonuç yazılmalıdır.
- Her şeyi ilk sürüme koymak: Kapsam büyüdükçe süre ve bütçe büyür, proje bitmeden ihtiyaç değişir.
- Yalnızca fiyata bakmak: Kapsamı eksik teklif, proje sırasında ek ücretle geri döner.
- Sözleşmesiz veya kapsamsız başlamak: Anlaşmazlıkta elde dayanak kalmaz.
- Kaynak kodu ve hesapları firmada bırakmak: Firma değiştirmek imkânsızlaşır.
- Demo ve geri bildirimi ihmal etmek: Yanlış anlaşılan bir ekran teslimde ortaya çıkar, düzeltmesi pahalıdır.
- Bakımı düşünmemek: Güncellenmeyen yazılım birkaç yıl içinde güvenlik riski hâline gelir.
Özetle
Yazılım yaptırmak isteyen bir işletme işe kod değil, iş tanımıyla başlar. Bir veya iki sayfalık brief yazılır, hazır program seçenekleri elenir, üç ila beş adaydan aynı brief ile yazılı teklif alınır ve teklifler kapsam kalemleri üzerinden karşılaştırılır. Sözleşmede kaynak kod, hesap sahipliği, kabul koşulları ve bakım yazılır; proje küçük bir ilk sürümle başlatılıp haftalık demolarla büyütülür.
Sık sorulan sorular
Yazılım yaptırmak için teknik bilgi gerekir mi?
Hayır. Sizden beklenen, işinizi ve beklediğiniz sonucu anlatmaktır. Teknoloji seçimi, mimari ve tasarım yazılım firmasının işidir; siz süreç ve öncelikler konusunda karar verirsiniz.
Yazılım yaptırmadan önce ne hazırlamalıyım?
Problemi, beklenen sonucu, kullanıcıları, mevcut araçları ve ilk sürümde şart olan işlevleri anlatan bir veya iki sayfalık bir brief yeterlidir. Kullandığınız Excel dosyaları ve formlar da görüşmeye götürülmelidir.
Kaç firmadan teklif almalıyım?
Üç ila beş aday yeterlidir. Hepsine aynı brief verilmeli ve teklifler toplam fiyat yerine ekran, rol, entegrasyon, veri aktarımı ve bakım kalemleri üzerinden karşılaştırılmalıdır.
Yazılımın kaynak kodu bana verilir mi?
Bu, sözleşmeye bağlıdır. Türkiye'de yazılımlar Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunur ve hak devri yazılı sözleşme ister; kodun size ait olacağını sözleşmeye yazdırın. Nullmedya'da kaynak kod teslimde müşteriye verilir.
Yazılım yaptırmak ne kadar sürer?
Kapsama göre birkaç haftadan birkaç aya kadar. Bizim fiyat listemizde özel yazılım projesi için tipik süre 4–6 haftadır; büyük projeler modüllere bölünerek ilk modül daha erken kullanıma açılır.
Kaynaklar
- Uygulama Yazılımı Tedariki Rehberi · TÜBİTAK BİLGEM Yazılım Teknolojileri Araştırma Enstitüsü
- Yazılım Geliştirme Sözleşmesi Rehberi 2026 · FFK Partner Hukuk
- 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu · Mevzuat Bilgi Sistemi